Πιθανή δημιουργία Medicane στην κεντρική Μεσόγειο - Τι είναι και πώς θα επηρεάσει την περιοχή μας

Πιθανή δημιουργία Medicane στην κεντρική Μεσόγειο - Τι είναι και πώς θα επηρεάσει την περιοχή μας

>   Το δελτίο καιρού προσφέρει η kitas bank of cyprus banner


Τι είναι μεσογειακός κυκλώνας (Medicane);

Οι μεσογειακοί κυκλώνες (Medicanes) είναι κυκλώνες, οι οποίοι αποκτούν ένα συνδυασμό τροπικών και εξωτροπικών χαρακτηριστικών στην περιοχή της Μεσογείου και η ονομασία τους προέρχεται από τον συνδυασμό των αγγλικών λέξεων “Mediterranean” (Μεσόγειος) και Hurricane (τροπικός κυκλώνας). Μεσογειακοί κυκλώνες δημιουργούνται κατά καιρούς στην Μεσόγειο θάλασσα, κυρίως κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες (συνήθως μεταξύ Σεπτέμβρη και Γενάρη), ενώ πολύ σπανιότερα μπορούν να παρατηρηθούν και σε άλλους μήνες.

Ο μεσογειακός κυκλώνας Qendresa, όπως απαθανατίστηκε από δορυφόρο στις 7 Νοεμβρίου 2014, κοντά στην περιοχή της Μάλτας. Φωτογραφία από NASA.

Οι μεσογειακοί κυκλώνες συνοδεύονται από πολύ ισχυρούς ανέμους, οι οποίοι μπορούν σε κάποιες περιπτώσεις να φτάσουν τις ταχύτητες ενός αδύναμου τροπικού κυκλώνα (κατηγορίας 1). Αν και δεν υπάρχει επίσημη κατάταξη των μεσογειακών κυκλώνων βάσει της ταχύτητας των ανέμων, η Γερμανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (DWD) έχει προτείνει τον πιο κάτω τρόπο ταξινόμησης των κυκλώνων με τροπικά/εξωτροπικά χαρακτηριστικά που δημιουργούνται στην Μεσόγειο ανάλογα με την μέγιστη μέση ταχύτητα ανέμου σε 1 λεπτό. Να σημειώσουμε ότι δημιουργία μεσογειακών κυκλώνων έχουμε σχεδόν κάθε χρόνο, αλλά ο αριθμός τους συνήθως κυμαίνεται από 0 έως 3.

Μεσογειακή Τροπική Ύφεση
(Mediterranean Tropical Depression)
≤62 km/h (≤17 m/s; ≤38 mph; ≤33 knots)
Μεσογειακή Τροπική Θύελλα
(Mediterranean Tropical Storm)
63–111 km/h (18–30 m/s; 39–69 mph;
34–60 knots)
Μεσογειακός Κυκλώνας (Medicane)≥112 km/h (≥31 m/s; ≥70 mph; ≥61 knots)

Σε αντίθεση με τους τροπικούς κυκλώνες, οι μεσογειακοί κυκλώνες μπορούν να δημιουργηθούν με θερμοκρασία νερού της θάλασσας η οποία είναι χαμηλότερη των 26-27 βαθμών Κελσίου. Αυτό συμβαίνει όταν στην Μεσόγειο υπάρχει ένα αποκομμένο χαμηλό στη μέση τροπόσφαιρα (cut-off low), το οποίο να μπορεί να δημιουργήσει έντονη κατακόρυφη θερμοβαθμίδα (steep lapse rates) και να υποστηρίξει έντονη ανωμεταφορά (deep convection), με αποτέλεσμα την καταιγιδοφόρο δραστηριότητα. Άρα, η διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ της επιφάνειας της θάλασσας και των θερμοκρασιών στην μέση τροπόσφαιρα πρέπει να είναι αρκετά μεγάλη και όσο πιο παγωμένα είναι τα νερά, τόσο πιο ψυχρή πρέπει να είναι και η ψυχρή λίμνη που βρίσκεται πάνω από την περιοχή. Σε αντίθεση με τους τροπικούς κυκλώνες, όπου συνήθως οι ισχυρότεροι άνεμοι παρατηρούνται περιμετρικά του ματιού, στους μεσογειακούς κυκλώνες, οι ισχυρότεροι άνεμοι παρατηρούνται σε πιο εξωτερικά τμήματα του χαμηλού. Παράλληλα, όπως και με τους τροπικούς κυκλώνες, η αδύναμη διάτμηση ανέμου παίζει σημαντικό ρόλο για την δημιουργία και εξέλιξη ενός μεσογειακού κυκλώνα.

Οι μεσογειακοί κυκλώνες είναι σαφώς μικρότεροι από τους τροπικούς κυκλώνες λόγω της μικρότερης έκτασης της Μεσογείου, αλλά και λόγω του ότι η Μεσόγειος είναι μια “κλειστή” θάλασσα, με αποτέλεσμα η διάμετρος τους να μην ξεπερνά συνήθως τα 300 χιλιόμετρα περίπου. Η διάρκεια ζωής ενός μεσογειακού κυκλώνα κυμαίνεται μεταξύ κάποιες ώρες έως και μερικές ημέρες, που συνήθως δεν ξεπερνούν τις 2-3. Να σημειώσουμε ότι σε σχέση με τα βαρομετρικά χαμηλά τα οποία επηρεάζουν την Μεσόγειο και έχουν εξωτροπικά χαρακτηριστικά και τα οποία αποτελούνται από μέτωπα κακοκαιρίας (θερμό, ψυχρό, συνεσφιγμένο μέτωπο), οι μεσογειακοί κυκλώνες δεν παρουσιάζουν μέτωπα κακοκαιρίας. Eπίσης, σε αντίθεση με τους εξωτροπικούς κυκλώνες, οι μεσογειακοί κυκλώνες παρουσιάζουν θερμό πυρήνα (θερμό κέντρο), χαρακτηριστικό το οποίο παρουσιάζουν και οι τροπικοί κυκλώνες.

Μεσογειακός κυκλώνας μεταξύ Ιταλίας – Ελλάδας στις 15 Ιανουαρίου 1995.

Πιθανότητα δημιουργίας μεσογειακού κυκλώνα τα επόμενα 24ωρα

Χαμηλό βαρομετρικό το οποίο βρισκόταν στον κόλπο της Σύρτης έχει κινηθεί βορειότερα και αυτή την στιγμή (16/9/2020, 14:10) βρίσκεται μεταξύ του κόλπου της Σύρτης και νοτιοανατολικής Ιταλίας, όπου επηρεάζονται τα νοτιοανατολικότερα τμήματα της Ιταλίας όπως μπορείτε να δείτε στην πρώτη εικόνα πιο κάτω. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, αυτό το χαμηλό θα κινηθεί αργά βόρεια/βορειοανατολικά καθώς ενισχύεται και αποκτά τροπικά χαρακτηριστικά. Οι μέγιστοι άνεμοι που παρατηρούνταν στις 10:07 τοπική ώρα Κύπρου, ξεπερνούσαν ελαφρώς τους 35 κόμβους (35 knots / 8 μποφόρ), όπως βλέπετε στην δεύτερη εικόνα πιο κάτω βάσει του δορυφόρου ASCAT METOP.

Δορυφορική εικόνα στις 14:10, 16/09/2020.

Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες ευνοούν την περαιτέρω ενίσχυση του φαινομένου και υπάρχουν πολύ μεγάλες πιθανότητες το χαμηλό βαρομετρικό να εξελιχθεί σε μεσογειακό κυκλώνα. Όπως βλέπετε στην πρώτη εικόνα πιο κάτω, υπάρχει σχετικά ισχυρή διάτμηση ανέμων κυρίως στα δυτικά τμήματα του συστήματος, ωστόσο, το χαμηλό κινείται σε περιοχή με πιο εξασθενημένη διάτμηση ανέμων, κάτι που θα βοηθήσει την περαιτέρω οργάνωση του συστήματος. Παράλληλα, υπάρχει γενικότερη τάση πτώσης της διάτμησης ανέμου τις επόμενες ώρες, όπως μπορείτε να δείτε στην δεύτερη εικόνα. Επίσης, σύμφωνα με την τρίτη εικόνα, το σύστημα κινείται σε μια πλούσια από υδρατμούς περιοχή.

Διάτμηση ανέμου (στις 09:00 τοπική ώρα).
Tάση διάτμησης ανέμου τις επόμενες ώρες
Συγκεντρώση υδρατμών (στις 10:30 τοπική ώρα).

Στον πιο κάτω παγκόσμιο χάρτη, μπορείτε να δείτε τις περιοχές όπου οι τωρινές συνθήκες είναι ευνοικές για την δημιουργία κυκλώνων με τροπικά χαρακτηριστικά (περιοχές με γαλάζιο χρώμα), σύμφωνα με την διάτμηση ανέμων, σχετική υγρασία, θερμοκρασία θάλασσας και γεωγραφικό πλάτος.

Το χαμηλό αυτό έχει ονομαστεί από το Mediterranean Cyclone Centre με το όνομα Cassilda ενώ το Εθνικό Αστεροσκοπίο Αθηνών (ΕΑΑ) έχει ονομάσει την συγκεκριμένη κακοκαιρία με το όνομα Ιανός.

Ασχέτως αν το χαμηλό αυτό εξελιχθεί σε μεσογειακό κυκλώνα ή όχι, τα φαινόμενα που θα το συνοδεύουν (πολύ ισχυροί άνεμοι – ισχυρές βροχοπτώσεις) θα είναι ικανά να προκαλέσουν προβλήματα και πλημμύρες. Οι περιοχές που φαίνεται θα πληγούν περισσότερο με τα τελευταία στοιχεία είναι η δυτική/νότια Πελοπόννησος και τα κεντρονότια Επτάνησα. Αυτές οι περιοχές θα επηρεαστούν τόσο από τους ισχυρότερους ανέμους του συστήματος, όσο και από πολύ μεγάλα ύψη βροχής. Τα μεγαλύτερα ύψη βροχής αναμένονται στις προσήνεμες περιοχές όπου θα ευνοηθούν και από ορογραφική ενίσχυση, όπου τοπικά σε αυτές τις περιοχές αναμένονται ύψη βροχής μεγαλύτερα των 250 χιλιοστών σε διάστημα μικρότερο των 36 ωρών, ενώ μεμονωμένα να ξεπερνούν τα 350 χιλιοστά βροχής. Καθώς το χαμηλό περάσει πάνω από στεριά, θα αρχίσει να χάνει τα τροπικά του χαρακτηριστικά και θα αρχίσει να εξασθενεί. Παρόλα αυτά, οι ισχυρές βροχοπτώσεις θα συνεχίσουν στο μεγαλύτερο μέρος της κεντρονότιας Ελλάδας, όπου και εδώ τοπικά αναμένονται πολύ μεγάλα ύψη βροχής, με τα μεγαλύτερα και πάλι να παρατηρούνται στις προσήνεμες περιοχές όπου θα παρατηρηθεί ορογραφική ενίσχυση.

Η πορεία που θα ακολουθήσει το χαμηλό αφού κτυπήσει την στεριά δεν είναι ακόμα βέβαιη και σας παρουσιάζουμε τις πιθανότερες πορείες από διάφορα προγνωστικά μοντέλα, όπως μπορείτε να δείτε στις πιο κάτω εικόνες.

Πορεία χαμηλού βάσει GFS
Πορεία χαμηλού βάσει UKMET
Πορεία χαμηλού βάσει CMC (παρόμοια πορεία φαίνεται και από το Ευρωπαικό Μοντέλο – ECMWF).

Πώς επηρεάζεται η περιοχή μας από την συγκεκριμένη διαταραχή;

Aρχικά, αυτή η εξέλιξη ευνοεί θερμές αέριες μάζες να επεκτείνονται από την βορειοδυτική Αφρική και Μέση Ανατολή προς την περιοχή μας, κάτι που παρατηρούμε από χθες Τρίτη και θα συνεχίσει μέχρι και την Παρασκευή. Ανεξαρτήτως πορείας που θα ακολουθήσει η εν λόγω διαταραχή, αναμένεται να εκτοπίσει προοδευτικά τις θερμές αέριες μάζες από την περιοχή μας την Παρασκευή προς Σάββατο – αλλά το μέγεθος της πτώσης της θερμοκρασίας θα εξαρτηθεί από την τελική πορεία του χαμηλού.

Όσον αφορά τις βροχές, υπάρχουν 2 σενάρια τα οποία θα αναλυθούν πιο κάτω:

1. Το επικρατέστερο σενάριο είναι ότι ο μεσογειακός κυκλώνας θα διαλυθεί τελείως πριν φτάσει στην περιοχή μας, ωστόσο, θα παρατηρηθούν κάποια τοπικά φαινόμενα αστάθειας μέσα στο διάστημα Κυριακής – Τρίτης (20-22/9).

2. To δεύτερο σενάριο και λιγότερο επικρατέστερο είναι ότι κάποια απομεινάρια του πρώην μεσογειακού κυκλώνα θα καταφέρουν να επηρεάσουν κάποια δυτικά/νοτιοδυτικά τμήματα του νησιού ενώ παράλληλα, θα ευνοηθούμε και από το πρώτο σενάριο.

Να σημειώσουμε ότι υπάρχει και ένα τρίτο πιο ακραίο σενάριο, όπου το χαμηλό καταφέρνει να φτάσει στην περιοχή μας, χωρίς ωστόσο να διατηρεί τα τροπικά του χαρακτηριστικά, ικανό ωστόσο να δώσει αξιόλογες βροχές στα νοτιοδυτικά τμήματα του νησιού.

Το Kitasweather θεωρεί ότι το πρώτο σενάριο έχει πιθανότητα επαλήθευσης 55%, το δεύτερο σενάριο έχει πιθανότητα επαλήθευσης 40% ενώ το τρίτο σενάριο έχει πιθανότητα επαλήθευσης μόλις 5%.

Το Κitasweather παρακολουθεί την όλη εξέλιξη και θα βγαίνει ημερήσιο δελτίο σχετικά με την εξέλιξη και πορεία του συστήματος.

Στις Τοποθεσίες, μπορείτε να δείτε ανά περιοχή ποιες μέρες υπάρχουν πιθανότητες βροχής, αλλά και πόσο ανέρχεται η πιθανότητα (Chance of rain). Επίσης, μπορείτε να δείτε τη μέγιστη και ελάχιστη θερμοκρασία, ένταση και κατεύθυνση ανέμου, όπως και ώρες ηλιοφάνειας για κάθε περιοχή.

Για συνεχή ενημέρωση και για τυχόν έκτακτα δελτία, μπορείτε να κάνετε LIKE και FOLLOW στη σελίδα μας στο Facebook, καθώς και subscribe στην ιστοσελίδα μας και στο κανάλι μας στο YouTube για άμεση ενημέρωση για τον καιρό.